Budowa nowej siedziby Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 w Poznaniu osiągnęła ważny kamień milowy. 26 czerwca zawieszono wiechę, symbolicznie kończąc etap realizacji konstrukcji obiektu. Projekt autorstwa pracowni WXCA powstaje z myślą o stworzeniu nie tylko nowoczesnego muzeum, lecz także otwartej przestrzeni publicznej, która będzie sprzyjać spotkaniom i budowaniu lokalnej wspólnoty. Cztery muzealne bryły osiągnęły już docelową wysokość, dzięki czemu coraz wyraźniej można dostrzec architektoniczną koncepcję założenia oraz jego relację z historycznym otoczeniem Wzgórza Świętego Wojciecha.
Architektura wpisana w historię i krajobraz Poznania
Zawieszenie wiechy oznacza zakończenie jednego z najważniejszych etapów budowy. Obecnie rozpoczęto wykonywanie kamiennych okładzin elewacyjnych, a w najbliższych miesiącach budynki zostaną zamknięte szklanymi fasadami. Pozwoli to przenieść prace do wnętrz i rozpocząć wykończenie przestrzeni ekspozycyjnych oraz ogólnodostępnych.
Projekt został pomyślany jako zespół czterech niezależnych budynków skupionych wokół centralnego placu miejskiego. To właśnie on stanowi serce całego założenia i ma pełnić funkcję miejsca codziennych spotkań, wydarzeń kulturalnych oraz aktywności mieszkańców. Dzięki temu muzeum nie będzie funkcjonowało jako zamknięta instytucja, lecz stanie się integralnym elementem miejskiej tkanki.
Rozbicie programu funkcjonalnego na kilka brył nie jest przypadkowe. Architekci nawiązali do archetypu pierwszych osad i grodów – miejsc, w których rodziły się wspólnoty. Układ budynków symbolicznie odwołuje się również do idei współdziałania, która doprowadziła do zwycięstwa Powstania Wielkopolskiego. Jednocześnie takie rozwiązanie pozwoliło zachować odpowiednią skalę zabudowy i wyeksponować najcenniejszy element krajobrazu – Wzgórze Świętego Wojciecha wraz z kościołem św. Wojciecha.
Materiał jako opowieść o pamięci
Istotną rolę w projekcie odgrywa także dobór materiałów. Kamienne elewacje stopniowo zmieniają swój charakter – od surowych bloków w dolnych partiach po starannie opracowane powierzchnie wyższych kondygnacji. Ten zabieg ma symbolizować ciągłość historii oraz rozwój polskiej państwowości.
Charakterystycznym elementem założenia są również spadziste dachy zaprojektowane jako „piąta elewacja”. Ich forma sprawia, że budynki dobrze prezentują się zarówno z poziomu ulicy, jak i z wyżej położonych punktów miasta. Ważną rolę odgrywają także szerokie przeszklenia otwierające wnętrza muzeum na plac oraz otaczającą przestrzeń publiczną.
– Moment zawieszenia wiechy ma dla architektów szczególne znaczenie. Po raz pierwszy można zobaczyć projekt w jego rzeczywistej skali i w relacji z miastem. Dopiero teraz w pełni ujawnia się główna idea założenia – publiczny plac otoczony architekturą, która nie dominuje nad historycznym krajobrazem, lecz staje się jego współczesnym dopełnieniem – podkreśla Marta Sękulska-Wrońska, CEO pracowni WXCA.
Muzeum jako miejsce spotkań i dialogu
Twórcy projektu od początku zakładali, że współczesne muzeum powinno pełnić znacznie szerszą funkcję niż wyłącznie prezentowanie zbiorów. Nowa siedziba ma stać się przestrzenią sprzyjającą rozmowie, integracji oraz budowaniu więzi społecznych. Otwarty plac pomiędzy budynkami będzie naturalnym przedłużeniem miejskiej przestrzeni, dostępnej nie tylko dla odwiedzających wystawy, ale także mieszkańców Poznania.
Realizacja postępuje zgodnie z harmonogramem. Jak zapowiada dyrektor Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości Przemysław Terlecki, otwarcie nowej placówki planowane jest na 110. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego 1918–1919.
Za projekt odpowiada pracownia WXCA – interdyscyplinarny zespół architektów specjalizujący się w projektowaniu obiektów użyteczności publicznej z zakresu kultury, nauki i edukacji. W swoich realizacjach biuro konsekwentnie łączy architekturę, urbanistykę i krajobraz, tworząc przestrzenie otwarte na użytkowników oraz wpisane w lokalny kontekst.
Zdjęcia: materiały prasowe.
