The Metropolitan Operato jeden z najważniejszych teatrów operowych na świecie, mający swoją siedzibę w Nowym Jorku. Jego historia sięga końca XIX wieku, a obecność na scenie tej słynnej instytucji artystów, dyrygentów i reżyserów z najwyższej półki, czyni ją jednym z filarów kultury amerykańskiej i międzynarodowej. Choć powstała w wyniku ambicji zamożnych mieszkańców Nowego Jorku, jej droga do statusu ikony była pełna wyzwań, zmian i nowatorskich decyzji, które miały wpływ na rozwój opery na całym świecie.
Dzieło nowych milionerów
Założenie The Metropolitan Opera było wynikiem działań nowojorskich elit z przełomu XIX i XX wieku. Początkowo zamożni mieszkańcy miasta, m.in. członkowie rodzin Morganów, Roosveltów i Vanderbildów – wschodzących gwiazd amerykańskiego przemysłu i finansjery, postanowili stworzyć instytucję artystyczną, która dorównałaby europejskim operom, takim jak w Londynie czy Paryżu. W 1883 roku powstał pierwszy budynek Met, którego otwarcie było jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w historii Nowego Jorku. W jego wnętrzu znalazły się aż trzy poziomy prywatnych lóż, w których założyciele mogli cieszyć się muzyką i imponować swoim bogactwem. Głównym celem założycieli opery było stworzenie miejsca, które byłoby w stanie przyciągnąć najwybitniejszych artystów i oferować publiczności dzieła najwyższej klasy.
Sukces artystyczny
W początkowych latach działalności Metropolitan Opera na czoło wysunął się wybitny menedżer Henry Abbey, który skutecznie przyciągnął do teatru jedną z najwybitniejszych sopranistek tamtej epoki – Szwedkę Christinę Nilsson. Zespół operowy szybko zyskał uznanie dzięki szerokiemu repertuarowi, w którym dominowały włoskie dzieła. W repertuarze znalazło się 150 oper, w tym takie arcydzieła jak Faust, który otworzył sezon, a także utwory Bizeta, Belliniego, Donizettiego, Mozarta, Verdiego oraz Wagnera. Zaledwie po kilku występach artyści rozpoczęli również długą trasę koncertową po Stanach Zjednoczonych, odwiedzając takie miasta jak Boston, Chicago, Filadelfia, Baltimore i Waszyngton.
Sukces artystyczny nie szedł jednak w parze z wynikami finansowymi – pierwszy rok działalności zakończył się dużym deficytem. Mimo tego, zespół kontynuował swoją działalność, regularnie odwiedzając Filadelfię, gdzie w każdy wtorek prezentował wybrane opery. Współpraca z Filadelfią trwała przez ponad 80 lat, do 1961 roku, kiedy to nowojorskie przedstawienia odbyły się tam ponad 900 razy. W tym czasie Metropolitan Opera zyskiwała coraz większą sławę, a od 1898 roku rozpoczęły się coroczne trasy koncertowe po całych Stanach Zjednoczonych, które pomogły nawiązać trwałą współpracę z wieloma organizacjami muzycznymi.
Już od samego początku Metropolitan Opera przyciągała najwybitniejszych artystów operowych ze wszystkich stron świata. Repertuar oparty był na dziełach włoskich, niemieckich, a z czasem również francuskich kompozytorów. Początek XX wieku to okres szczególnego rozkwitu, kiedy to teatr podpisał kontrakt z jednym z największych tenorów wszech czasów – Enrico Caruso. Artysta występował na deskach Met niemal do swojej śmierci w 1921 roku. W tym samym czasie Metropolitan Opera stała się również miejscem współpracy z wieloma innymi wybitnymi osobistościami. W 1908 roku dyrektorem teatru został Giulio Gatti-Casazza, który wcześniej zarządzał mediolańską La Scalą. Z kolei dyrygentem przez pewien czas był Arturo Toscanini, jeden z najwybitniejszych dyrygentów swoich czasów, a także kompozytor Gustav Mahler, który przez pewien okres pełnił tę funkcję w Metropolitan Opera.
Wielki Kryzys finansowy
W okresie międzywojennym, szczególnie podczas Wielkiego Kryzysu lat 30. XX wieku, The Metropolitan Opera stanęła przed poważnymi trudnościami finansowymi, które dotknęły wiele instytucji kulturalnych na całym świecie. Teatr był głównie finansowany przez datki zamożnych udziałowców, którzy do tej pory stanowiły podstawę jego działalności. Jednak po latach gospodarczego boomu, w 1929 roku nadszedł krach na Wall Street i rozpoczął się wieloletni kryzys gospodarczy, który drastycznie zmniejszył wsparcie finansowe ze strony sponsorów. Choć bilety nadal sprzedawały się dobrze, subsydia od bogatych mecenasów gwałtownie spadły. Nawet po wprowadzeniu redukcji etatów i obniżeniu pensji personelu, The Met zmagało się z zagrożeniem bankructwa.
W odpowiedzi na kryzys, artyści i pracownicy Metropolitan Opera powołali komitet ratunkowy, który zorganizował zbiórkę funduszy na rzecz teatru. Akcja ta okazała się wyjątkowo skuteczna, pozwalając The Met kontynuować swoją działalność w kolejnych sezonach. Jednak finansowe trudności nie ustały, a II wojna światowa pogłębiła problemy. Z powodu chaosu wojennego w Europie, wielu europejskich artystów nie mogło przybyć do Nowego Jorku, co zmusiło Metropolitan Opera do polegania na amerykańskich śpiewakach. Z tego powodu w 1950 roku dyrektorem teatru został Rudolf Bing, Austriak, który przeprowadził szereg reform administracyjnych, przywracając stabilność finansową placówki.
Pod jego przewodnictwem nastąpiły istotne zmiany artystyczne – na scenie The Met zaczęło pojawiać się coraz więcej artystów afroamerykańskich. Jednak największym sukcesem jego kadencji było nawiązanie współpracy z najwybitniejszymi gwiazdami opery, takimi jak Maria Callas, Montserrat Caballé, Plácido Domingo oraz Luciano Pavarotti. Dzięki tym reformom, The Met odzyskało finansową stabilność, a jego status jako jednego z najważniejszych teatrów operowych na świecie został na nowo umocniony.
Przeprowadzka do Lincoln Center
Jeden z najważniejszych momentów w historii Metropolitan Opera miał miejsce w połowie lat sześćdziesiątych, kiedy to w 1966 roku otwarto nowy gmach opery, który stał się symbolem nowoczesności i prestiżu. Nowa siedziba, charakterystyczny budynek z pięcioma wysokimi łukami, znajduje się na terenie Lincoln Center for the Performing Arts, które stało się kulturalnym sercem Manhattanu. To miejsce, które skupia instytucje edukacyjne i kulturalne, takie jak szkoły artystyczne, teatry, hale widowiskowe oraz oczywiście Metropolitan Opera. Lincoln Center zyskało status centrum sztuki na światową skalę, a otwarcie nowego gmachu Met z pewnością przyczyniło się do tej renomy.
Nowy budynek Metropolitan Opera zaprojektowany przez biuro architektoniczne Wallace Harrison, Harrison & Abramovitz w stylu modernistycznym, był prawdziwym arcydziełem architektury. Z widownią mogącą pomieścić aż 3850 gości, The Met stało się największą salą operową na świecie. Sam gmach liczy 14 kondygnacji, z których pięć znajduje się pod ziemią. Gości witają słynne łuki fasady o wysokości 30 metrów, które stały się jednym z symboli opery. W ogromnym holu uwagę przyciągają dwa murale namalowane przez Marca Chagalla, które mają wymiary 9 na 11 metrów i wyceniane są na 20 milionów dolarów.
Serce opery stanowi wielopoziomowa widownia, która jest połączona z imponującą sceną. Oświetlona 21 kryształowymi żyrandolami, wyłożona palisandrem, który zapewnia doskonałą akustykę, oraz wyposażona w złote proscenium o szerokości i wysokości 16 metrów. Orkiestron pomieści 110 muzyków, a sama scena jest prawdziwym cudem inżynieryjnym. Głęboka na 27 metrów i szeroka na 31, wyposażona w hydrauliczne podnośniki, windy scenograficzne oraz zmieniające się tła przedstawień. To dzięki tym nowoczesnym rozwiązaniom technicznym, The Met mogło wprowadzać na scenę coraz bardziej zaawansowane produkcje, które przyciągały uwagę międzynarodowej publiczności.
Po przeprowadzce do nowej siedziby repertuar Metropolitan Opera został rozszerzony i przearanżowany, aby w pełni wykorzystać nowe możliwości techniczne sceny. W kolejnych latach opera kontynuowała rozwój, wprowadzając innowacje z zakresu teatru i nowoczesnej technologii. Przez te wszystkie lata w Met występowały gwiazdy światowego formatu, w tym także artyści z Polski, jak tenor Piotr Beczała i baryton Mariusz Kwiecień, którzy dodali swojej obecności w tej instytucji dodatkowego prestiżu. Dzięki wszystkim tym zmianom, Metropolitan Opera stała się jednym z najważniejszych i najbardziej innowacyjnych teatrów operowych na świecie.
Nowe technologie
Współczesne technologie produkcji i transmisji stanowią kluczowy element działalności The Metropolitan Opera, umożliwiając jej dotarcie do globalnej publiczności. Dzięki innowacyjnym rozwiązaniom, Met rozszerzyło dostępność swojej oferty, wprowadzając nowoczesne nagrania oraz transmisje na żywo, co pozwoliło dotrzeć do nowych odbiorców, którzy nie mieli możliwości fizycznego dotarcia do Nowego Jorku.
The Metropolitan Opera była pionierem w wprowadzaniu innowacji technicznych już na początku XX wieku. Lionel Mapleson zarejestrował występy operowe na cylindrach fonografu wynalezionego przez Thomasa Edisona, a kolekcja 140 cylindrów, które przetrwały do dziś, ma ogromną wartość historyczną, zachowując jedyne dostępne nagrania wielu artystów z tego okresu. W latach trzydziestych XX wieku opera nawiązała współpracę z siecią radiową NBC, dzięki której cotygodniowe transmisje operowe stały się dostępne dla szerokiej publiczności.
W późniejszych latach, po zakończeniu współpracy z NBC, Metropolitan Opera stworzyła własny kanał radiowy. Dalszy rozwój technologii przesyłowych pozwolił na współpracę z nadawcą satelitarnym Sirius XM, co umożliwiło dostęp do transmisji operowych 24 godziny na dobę na terenie całego kraju. Dzięki tym nowatorskim rozwiązaniom, The Met stało się w pełni dostępną instytucją dla melomanów na całym świecie.
The Met Live in HD
Jednym z najważniejszych osiągnięć współczesnej Metropolitan Opera jest program „The Met: Live in HD”. Od 2006 roku, dzięki tej inicjatywie, opery wystawiane na scenie Met są transmitowane na żywo do kin na całym świecie, umożliwiając globalnej publiczności podziwianie tych spektakli w jakości HD. Program spotkał się z ogromnym zainteresowaniem i pozwolił na rozszerzenie zasięgu opery, umożliwiając osobom, które nie mają dostępu do operowych teatrów, obejrzenie spektakli z udziałem najlepszych artystów na świecie. „The Met: Live in HD” stało się nie tylko popularnym wydarzeniem kulturalnym, ale także nowym modelem dystrybucji sztuki, który łączy tradycję z nowoczesnością.
The Metropolitan Opera to instytucja, która od ponad wieku pełni rolę kulturalnego skarbu Nowego Jorku, łącząc najwyższy poziom artystyczny z nowatorskimi rozwiązaniami technologicznymi. Od założenia przez nowojorskich milionerów, przez trudności związane z wielkim kryzysem, po przeprowadzkę do Lincoln Center i wprowadzenie technologii HD – Met pozostaje liderem w świecie opery, nieustannie przyciągając nowych melomanów na całym świecie.
