Nowe siedziby Muzeum Historii Polski oraz Muzeum Wojska Polskiego, usytuowane na terenie Cytadeli Warszawskiej, zdobyły prestiżowe nagrody German Design Awards 2025 w kategorii „Excellent Architecture”. Projekty, za które odpowiada warszawska pracownia WXCA, zostały docenione za wyjątkową architekturę, funkcjonalność oraz symboliczne znaczenie. Kompleks muzealny w Warszawie stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów na arenie międzynarodowej, co potwierdzają kolejne nagrody i wyróżnienia.
Uznanie na międzynarodowej scenie designu
German Design Awards to jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień w dziedzinie designu, przyznawane od ponad dekady przez Niemiecką Radę Wzornictwa (German Design Council). W konkursie biorą udział wybitne projekty z całego świata, oceniane przez jury złożone z architektów, projektantów, przedstawicieli nauki i biznesu. W tegorocznej edycji do rywalizacji zgłoszono projekty z 59 krajów. Kryteria oceny obejmowały m.in. koncepcję projektową, jakość wykonania, funkcjonalność oraz zrównoważenie.
Siedziby Muzeum Historii Polski i Muzeum Wojska Polskiego wyróżniły się wyjątkowym kunsztem architektonicznym oraz przemyślanym połączeniem symboliki z funkcjonalnością. Kompleks został zaprojektowany jako spójna kompozycja, która harmonijnie wpisuje się w historyczną przestrzeń Cytadeli Warszawskiej.
Architekci z WXCA zaprojektowali budynki, które stanowią nie tylko reprezentacyjne siedziby instytucji kultury, ale również przestrzeń symboliczną, wpisaną w historyczny kontekst. Główna bryła Muzeum Historii Polski, określana przez autorów jako „kamienny monolit historii”, przyciąga uwagę swoją wielowarstwową symboliką. Architektura kompleksu, łącząc monumentalność z nowoczesnością, odpowiada na potrzeby współczesnego odbiorcy, jednocześnie oddając hołd polskiej historii.
Kolejne międzynarodowe wyróżnienia
W 2024 roku Muzeum Historii Polski otrzymało również tytuł „World’s Most Beautiful Museum”, przyznany przez Komitet Selekcyjny Prix Versailles podczas ceremonii w siedzibie UNESCO w Paryżu. Wśród jurorów znaleźli się światowej klasy architekci, tacy jak Daniel Libeskind i Sou Fujimoto. Muzeum Historii Polski było jedynym laureatem z Europy Środkowo-Wschodniej na tej prestiżowej liście. Jury doceniło intrygującą symbolikę projektu oraz doskonałość wykonania, co pozwoliło Muzeum Historii Polski uplasować się w gronie najpiękniejszych nowych muzeów świata.
Wręczenie nagród we Frankfurcie
Uroczyste wręczenie nagród German Design Awards 2025 odbędzie się 7 lutego we Frankfurcie nad Menem, w siedzibie Niemieckiej Rady Wzornictwa. To wydarzenie stanie się kolejną okazją do świętowania sukcesów polskiej architektury na arenie międzynarodowej.
Misja muzeum została subtelnie wyryta na ścianach kamiennego monolitu Muzeum Historii Polski. Koncepcja pracowni WXCA zakładała pokrycie fasady płytami marmuru ułożonymi w poziome pasma, które podkreślają warstwową strukturę kamienia i zróżnicowanie poszczególnych kompozycji poprzez zmiany tonalności i faktury – napisali w uzasadnieniu jurorzy Prix Versailles, podkreślając, że dzięki reliefom symbolicznie odnoszącym się do motywów z tradycji architektonicznej, goście mogą „wyczytać misję muzeum na jego fasadzie”.
Komitet Selekcyjny docenił również fakt tożsamościowej i wspólnototwórczej rangi otwarcia nowej siedziby Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej, oraz powstałego w przestrzeni zabytkowej fortyfikacji kompleksu muzealnego:
Dzięki lokalizacji Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej, w bezpośrednim sąsiedztwie Muzeum Wojska Polskiego i Muzeum Katyńskiego, instytucja jeszcze mocniej splata się z historią kraju, stanowiąc jeden z największych i najnowocześniejszych kompleksów muzealnych w Europie.
Przestrzeń celebracji wspólnoty
Pod koniec listopada w Barcelonie architekci z pracowni WXCA odebrali prestiżową nagrodę ULI Global Awards for Excellence 2024, przyznawaną przez organizację Urban Land Institute. To wyróżnienie, które od 1979 roku honoruje najlepsze realizacje w branży nieruchomości, doceniając nie tylko architektoniczną i urbanistyczną jakość projektów, ale również ich funkcjonalność, doświadczenie użytkownika, korzyści dla społeczności, zrównoważenie ekologiczne oraz efektywność ekonomiczną.
Do tegorocznej edycji konkursu zgłoszono 109 projektów z trzech regionów świata: Ameryk, Europy oraz Azji i Pacyfiku. Spośród nich jury wyłoniło 27 finalistów regionalnych, a ostatecznie przyznano nagrody 7 najlepszym realizacjom na poziomie globalnym. W tym zaszczytnym gronie znalazło się Muzeum Historii Polski, które było jedyną inwestycją związaną z kulturą.
Muzeum Historii Polski wykazuje się doskonałością we wszystkich obszarach: od wyrazistej, a zarazem inkluzywnej architektury, poprzez świadome zastosowanie strategii zrównoważonego rozwoju, aspekt regeneracyjny i „placemaking”, po szeroki program edukacyjny instytucji. A co ważniejsze i tak istotne współcześnie, to jego znaczenie dla kultury i misja, której skala wykracza poza Warszawę i jest potężnym wektorem zmian” – można przeczytać w werdykcie.
Historyczny zwrot na mapie Warszawy
Jury konkursu określiło otwarcie terenu Cytadeli Warszawskiej jako „potężny wektor zmian”. Wydarzenie to, które miało miejsce w zeszłym roku, zbiegło się z inauguracją zaprojektowanych przez WXCA siedzib Muzeum Historii Polski oraz Muzeum Wojska Polskiego. Po 200 latach zamknięcia XIX-wieczna fortyfikacja została przywrócona mieszkańcom Warszawy jako przestrzeń dedykowana kulturze, pamięci i rekreacji. Rewitalizowany teren stał się miejscem dialogu społecznego, celebrowania wspólnoty oraz codziennego odpoczynku w otoczeniu starannie zaprojektowanej zieleni.
Uznanie na polskim gruncie
Otwarcie kompleksu muzealnego na Cytadeli spotkało się z uznaniem zarówno krytyków architektury, jak i opinii publicznej w Polsce. W bieżącym roku Muzeum Historii Polski i Muzeum Wojska Polskiego, jako jeden zespół muzealny, zostały wyróżnione Nagrodą Architektoniczną POLITYKI. Dodatkowo Muzeum Wojska Polskiego zdobyło prestiżową Nagrodę Architektoniczną Prezydenta Warszawy w kategorii „Architektura użyteczności publicznej”. Obiekt uzyskał również istotne wyróżnienia branżowe, takie jak Nagroda Główna w konkursie Polski Cement w Architekturze oraz Nagroda Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w konkursie Budowa Roku & Modernizacja XXI w.
Nagrody te są wyrazem uznania dla architektury, która w subtelny sposób nawiązuje do symboliki militarnej. Szczególnie doceniono rzemieślniczą precyzję wykonania fasady z betonu architektonicznego oraz technologiczne innowacje, takie jak zbrojenie betonu włóknem szklanym zamiast tradycyjnych prętów. Rozwiązanie to umożliwiło osiągnięcie niespotykanych dotąd wymiarów ścian, co nadało obiektom unikatowy charakter i podkreśliło ich nowatorski wymiar w architektonicznym krajobrazie Warszawy.
Fot. i oprac. na podst.: mat. prasowy WXCA.
